Korte Historie

De synagoge van Enschede opende zijn deuren voor het publiek op 22 april 2004. Dit gedenkwaardige moment had niet mogelijk kunnen zijn zonder de inspanningen van de "Stichting Restauratie Synagoge" en de vele sponsoren en subsidiegevers die deze stichting bijeen heeft gebracht.

Een korte historie over hoe de inzameling van gelden voor de restauratie tot stand kwam en het resultaat daarvan is daarom hier op zijn plaats.

Op initiatief van enkele burgers van Enschede werd onder voorzitterschap van burgemeester Jan Mans een "initiatief comité" opgericht om de restauratie van de grond te krijgen. De eerste bijeenkomst werd op 9 april 1997 gehouden. Door dat comité werden de lijnen uitgezet en een ruwe schatting gemaakt hoeveel geld zou moeten worden ingezameld en op welke wijze dat zou moeten gebeuren.

Op 10 januari 1997 was daartoe een stichting opgericht die de naam kreeg "Stichting Restauratie Synagoge Enschede". De heer H. (Ko) Wierenga, oud burgemeester van Enschede, werd bereid gevonden het voorzitterschap van de stichting op zich te nemen.

De doelstelling van de stichting was om € 1.270.500,- in te zamelen en de rest van de kosten voor de restauratie in de vorm van subsidies van de overheid te verkrijgen. Die doelstelling moest in de loop der jaren, in verband met inflatie en tegenvallers in het werk, bijgesteld worden tot € 1.500.000,-. Dank zij de media die in de zomer van 1998 veel aandacht vestigden op dit mooie project en een aantal bedrijven en personen, die om niet een prachtige brochure hebben gemaakt, kwam de inzameling midden augustus van dat jaar op gang. Tot 31 december 2003 is € 1.463.469,- bijeengebracht. Aan het streefbedrag mankeert dan nog ca. € 40.000,-.

---

  De herkomst van het geld

De herkomst van het geld. Een korte verantwoording per 31 december 2003



Van de tot 31 december 2003 toe 700 overboekingen kwamen er 650 uit Nederland. De meeste van die overboekingen kwam natuurlijk uit Overijssel met 66,85% van het totaal en daarvan weer het merendeel, hoe kan het anders, uit Twente, Gelderland was een goede tweede. Van de buitenlandse bijdragen kwam 39% uit Duitsland en 30% uit de USA.

Maar ook Israël, België, Portugal, Engeland en Zwitserland zijn vertegenwoordigd. Lest best is ons door de staatssecretaris van W.V.S., middels de "Kanjerregeling", voor de restauratie € 1.497.250,- ter beschikking gesteld. Begin 2003 is besloten de gebouwen geschikt te maken voor rolstoelgebruikers, waarvoor extra gelden moesten worden ingezameld. Ook hier mankeert nog ca. € 30.000,- om de kosten te dekken.

Wij zijn al die milde geefsters en gevers grote dank verschuldigd en hopen dat ze allen in staat zullen zijn het resultaat in ogenschouw te komen nemen. Vanaf 1 mei 2004 zullen er rondleidingen gegeven worden. De bijzonderheden daarover vindt u elders op deze site. Mochten er na het voltooien van de restauratie gelden overblijven dan zullen die gereserveerd worden voor toekomstig onderhoud. Wij houden u op de hoogte.

---

  Ondersteunende organisaties

De volgende stichtingen, kerkgemeenschappen, service clubs en overheden hebben bijgedragen

• Bouwfonds Cultuurfonds, Hoevelaken
• Maatschappij tot nut der Israelieten, Amsterdam
• Het Oversticht, Zwolle
• Sophie Rosenthal Vereniging, Naarden
• Stichting Cultureel Programma, Enschede
• Stichting Doelwijk, Bussum
• Stichting Enschede Eert Bevrijders, Enschede
• Stichting Fransen Fonds, Enschede
• Stichting Hoge Weide, Bilthoven
• Stichting De Joodse Invalide, Amsterdam
• Stichting Juulkes Fonds, Enschede
• Stichting Katholieke Noden, Hilversum
• Stichting Levi Lassen, Den Haag
• Stichting Netty van Zwanenberg, Voorburg
• Stichting Pensioenfonds Rigtersbleek, Enschede
• Stichting Roelvink Fonds, Enschede
• Stichting Sociaal Fonds Conet, Enschede
• Stichting Twentse Courant, Holten
• Stichting Zadelhoff Fonds, Amsterdam

• Doopgezinde Gemeente, Enschede
• Evangelische Kirchengemeinde, Borken Dld.
• Evangelische Kirchengemeinde, Gildehaus Dld.
• Evangelische Kirchengemeinde, Leer Dld.
• Evangelische Kirchengemeinde, Nordhorn Dld.
• Evangelische Kirchengemeinde, Steinfurt Dld.
• Nederlandse Dominicanen, Bilthoven
• Nederlands Hervormde Gemeente, Enschede
• Nederlands Hervormde Gemeente, Haaksbergen
• Nederlands Hervormde Gemeente, Hengelo (o)
• Nederlands Hervormde Gemeente, Rotterdam
• Nederlands Hervormde Gemeente, Usselo
• Nederlands Israelitische Gemeente, Den Bosch
• Nederlands Israelitische Gemeente, Doetinchem
• Nederlands Israelitische Gemeente, Enschede
• Nederlands Israelitische Gemeente, Zwolle
• Reformierte Kirchengemeinde, Bentheim Dld.
• Remonstrantse Gemeente, Borne
• Samen op weg Gemeente, Oldenzaal
• West End Synagoge, U.S.A.

• Chor La Lega, Nordhorn Dld.
• Lions, Steinfurt Dld.
• Lodge Tubantia, Neede
• Münster lodge, Dülmen Dld.
• Rotary, Enschede
• Rotary, Osterholz Dld.
• Soroptimisten, Enschede

• Gemeente Enschede, Enschede
• Gemeente Nordhorn, Nordhorn Dld.
• Ministerie van W.V.S., Den Haag
• Provincie Overijssel, Zwolle

---

  Oorkonde als dankbetuiging

Met fraaie ets van synagoge door Enschedese kunstenaar Anton Reuvers

Hoe bedank je nou al die personen, instellingen en bedrijven die hun steentje hebben bijgedragen aan de restauratie van de synagoge? Aanvankelijk zat het actiecomité eraan te denken om de namen van sponsors te vermelden bij dat deel van de synagoge waarvan ze de restauratie hebben betaald. Maar omdat Monumentenzorg waarschijnlijk niet wil hebben dat het hele gebouw wordt volgehangen met bordjes, is besloten om in plaats daarvan een fraai boek samen te stellen met daarin de namen van alle sponsors.

Er is een fraaie oorkonde vervaardigd die uitgereikt wordt aan bedrijven of andere rechtspersonen die meer dan € 1.250 en particulieren die meer dan € 500 hebben bijgedragen. Bovendien is de oorkonde bestemd voor personen die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan de actie. De oorkonde is gemaakt en belangeloos ter beschikking gesteld door de Enschedese kunstenaar Anton Reuvers. Er werden 250 oorkondes gedrukt, waarvan er inmiddels bijna 200 stuks werden uitgereikt.

In het hart prijkt een ets van zijn hand van de synagoge zelf, gezien vanaf één van de bovenste etages van het ziekenhuis aan het Ariënsplein. Reuvers maakte de schetsen voor de ets op de trap van het ziekenhuis.

In de hoeken van de oorkonde bevinden zich tekeningen van vier gebrandschilderde ramen in de grote sjoel. De tros druiven (links boven) staat symbool voor 'welwillendheid en recht', het stromende water (rechts boven) voor 'waarheid', de korenschoof (links onder) voor 'liefde en vrede' en het heelal (rechts onder) voor 'de schepping' (nieuwjaar).

Op elke oorkonde wordt de naam van de sponsor apart vermeld. Met de hand geschreven. Ook dat zogenaamde kalligraferen doet Anton Reuvers helemaal zelf.

Er werden 250 oorkondes gedrukt, waarvan er inmiddels bijna 180 stuks werden uitgereikt.

externe link

Website Anton Reuvers 

---